YAD-014 · Elementar zarralar Namunaviy material

Elementar zarralar va ularning klassifikatsiyasi

Elementar zarralarning asosiy xususiyatlari (massa, zaryad, spin, yashash vaqti, kvant sonlari), ularning klassifikatsiyasi (leptonlar, adronlar, kalibrlash bozonlari), zarra va antizarralar, saqlanish qonunlari, reaksiya va yemirilishlar kinematikasi.

Taxminiy vaqt: 3 soat 4 ta faoliyat

O‘quv maqsadi

Elementar zarralarni tavsiflovchi kattaliklar va kvant sonlarini bilish.
Zarralarni leptonlar, mezonlar, barionlar va kalibrlash bozonlariga ajratishni o‘rganish.
Zarra–antizarra tushunchasi, annigilyatsiya va juftlik hosil bo‘lishini tushunish.
Saqlanish qonunlarini tekshirish va ikki zarrali yemirilish hamda reaksiya bo‘sag‘asini hisoblashni o‘rganish.

Kutiladigan natijalar

Berilgan reaksiya yoki yemirilish qaysi saqlanish qonunlari tufayli ruxsat etilgan yoki taqiqlanganini aniqlay oladi.
Zarraning barion, lepton soni va g‘alatiligini aniqlay oladi.
Tinch zarraning ikki zarrali yemirilishida mahsulotlar impulsi va energiyasini hisoblay oladi.
Relyativistik vaqt sekinlashuvini hisobga olib, zarraning parvoz uzunligini topa oladi.

Interaktiv modelAdronlarning kvark tarkibi
Interaktiv modelSiklotron: zarralarni tezlatish

Faoliyatlar

Ma’ruza
Ma’ruza · 1 soat 20 daqiqa · majburiy
Elementar zarralarning klassifikatsiyasi. Elementar zarralarning asosiy xususiyatlari, saqlanish qonunlari. Elementar zarralar reaksiyasi va parchalanishida kinematika va zaryadlarning mexanizmi
Amaliy mashg‘ulot · 1 soat 20 daqiqa · majburiy
Elementar zarralar, klassifikatsiyasi va manbalari
Mustaqil ta’lim · 6 soat 40 daqiqa · ixtiyoriy
Yakuniy test
Test · 20 daqiqa · majburiy · o‘tish ≥ 70%

Yakunlash shartlari

  • Ma’ruza
  • Elementar zarralarning klassifikatsiyasi. Elementar zarralarning asosiy xususiyatlari, saqlanish qonunlari. Elementar zarralar reaksiyasi va parchalanishida kinematika va zaryadlarning mexanizmi
  • Yakuniy test — kamida 70%