YAD-008 · Radioaktivlik Namunaviy material

Myossbauer effekti

Gamma-kvantlarning tepkisiz chiqarilishi va rezonans yutilishi (Myossbauer effekti), uning fizik asoslari, Myossbauer spektrlari (izomer siljish, kvadrupol va magnit ajralish), qo‘llanilishi hamda yadro yemirilishini sun’iy tezlashtirish imkoniyatlari.

Taxminiy vaqt: 3 soat 4 ta faoliyat

O‘quv maqsadi

Erkin yadrolarda rezonans yutilish nima uchun kuzatilmasligini va kristallda u qanday tiklanishini tushunish.
Tepkisiz ulush, tabiiy kenglik va Doppler tezlik shkalasi bilan ishlashni o‘rganish.
Myossbauer spektridagi siljish va ajralishlarning fizik ma’nosini bilish.
Myossbauer spektroskopiyasining qo‘llanilishini va yadro yemirilishini sun’iy o‘zgartirish usullarini tahlil qilish.

Kutiladigan natijalar

Tepki energiyasi E_R va sath kengligi Γ ni hisoblab, ularni solishtira oladi.
Doppler tezligini energiya siljishiga va aksincha o‘tkaza oladi.
⁵⁷Fe spektridagi chiziqlar sonini va izomer siljish ma’nosini tushuntira oladi.
Paund–Rebka tajribasi va yemirilishni sun’iy tezlashtirish misollarini (bog‘langan beta-yemirilish, izomerlarni tushirish) tushuntira oladi.

Interaktiv modelMyossbauer effekti: rezonans yutilish

Faoliyatlar

Ma’ruza
Ma’ruza · 1 soat 20 daqiqa · majburiy
Tanlash qoidalari. Gamma kvantlarning rezonans sochilishi. Messbauer effekti
Amaliy mashg‘ulot · 1 soat 20 daqiqa · majburiy
Messbauer effekti va uning qo‘llanilishi
Mustaqil ta’lim · 6 soat 40 daqiqa · ixtiyoriy
Yakuniy test
Test · 20 daqiqa · majburiy · o‘tish ≥ 70%

Yakunlash shartlari

  • Ma’ruza
  • Tanlash qoidalari. Gamma kvantlarning rezonans sochilishi. Messbauer effekti
  • Yakuniy test — kamida 70%