MOL-015 · Real gazlar, suyuqliklar va qattiq jismlar Namunaviy material

Qattiq jismlarning issiqlik xossalari

Qattiq jismlarning issiqlikdan kengayishi va issiqlik sig‘imi, suvning anomal kengayishi, qattiq holatga o‘tish, uchlanma nuqta va birinchi tartibli fazaviy o‘tishlar, kuchli siyraklashgan gazlar, vakuum hosil qilish va o‘lchash.

Taxminiy vaqt: 3 soat 6 ta faoliyat

O‘quv maqsadi

Issiqlikdan chiziqli va hajmiy kengayish qonunlarini va ularning mikroskopik sababini tushunish.
Qattiq jismlar issiqlik sig‘imining Dyulong–Pti qonuni va past temperaturalardagi kamayishini o‘rganish.
Fazaviy diagramma, uchlanma nuqta va birinchi tartibli fazaviy o‘tishlar xususiyatlarini o‘zlashtirish.
Siyraklashgan gazlar, vakuum hosil qilish va o‘lchash usullari hamda vakuumning ahamiyati bilan tanishish.

Kutiladigan natijalar

Chiziqli va hajmiy kengayishni, termik kuchlanishni hisoblaydi.
Dyulong–Pti qonuni bo‘yicha solishtirma issiqlik sig‘imini baholaydi va kalorimetrik masalalarni yechadi.
Fazaviy diagrammani o‘qiydi va Klapeyron–Klauzius tenglamasini qo‘llaydi.
Gaz molekulalarining erkin yugurish yo‘lini va vakuum darajasini baholaydi, vakuum asboblarining ishlash prinsipini tushuntiradi.

Interaktiv modelQattiq jismlarning issiqlikdan kengayishi

Faoliyatlar

Ma’ruza
Ma’ruza · 1 soat 20 daqiqa · majburiy
Qattiq jismlarning issiqlik sig‘imi va solishtirma issiqlik sig‘imiga doir masalalar yechish
Amaliy mashg‘ulot · 1 soat 20 daqiqa · majburiy
Qattiq jismlarning solishtirma issiqlik sig‘imini aniqlash
Laboratoriya · 2 soat 15 daqiqa · ixtiyoriy
Qattiq jismning chiziqli kengayishining temperaturaga bog‘liqligini va chiziqli kengayish koeffitsiyentini aniqlash
Laboratoriya · 2 soat 15 daqiqa · ixtiyoriy
Vakuumni hosil qilish va uni o‘lchash
Mustaqil ta’lim · 6 soat · ixtiyoriy
Yakuniy test
Test · 20 daqiqa · majburiy · o‘tish ≥ 70%

Yakunlash shartlari

  • Ma’ruza
  • Qattiq jismlarning issiqlik sig‘imi va solishtirma issiqlik sig‘imiga doir masalalar yechish
  • Yakuniy test — kamida 70%